De broers Jeff en Tony Logosz introduceerden in 1999 hun allereerste kite. Dat ding werd een grote flop, maar de les die ze eruit leerden was onbetaalbaar. ‘Nooit uitbesteden wat je zelf beter kunt doen.’ Een paar jaar later de Slingshot-vliegers (afgeleid van het Engelse woord katapult) een wereldwijd succes. Wij spraken Tony, nog altijd Slingshots belangrijkste designer, over oude en recente ontwikkelingen in de sport.

Tekst Marcelino Lopez Beeld Slingshot

Slingshot wordt gezien als een eigenzinnig, koppig merk, wars van onnodige poespas en marketing. Dat is geen toeval. Tony Logosz (56) is een eigenzinnige man die de dingen op zijn eigen manier doet. Het is vast ook geen toeval dat het moeilijk is een interview met hem te regelen. ‘Sorry’ verontschuldigt zijn assistente Debby ons na een derde verzoek: ‘Interviews zijn niet helemaal Tony’s ding, maar we doen ons best, ok?’ De aanhouder wint zeker niet altijd, is mijn ervaring, maar dit keer wel. Na drie maanden hebben we beet. En hij is in een praatgrage bui.

Slingshot & ontwikkeling

Jij en je broer startten in 1999 met het maken van kites. Vertel eens wat over die pioniersjaren? ‘Wij hebben altijd in de watersport-business gewerkt. We zitten in Oregon, aan de Hood River, en dat is altijd al een bekende windsurfspot geweest. Een van de weinig binnenwateren waar je echt flinke deininggolven krijgt en sinds 1981 bouwden we vooral windsurfboards. Tot ’95 was er heel veel progressie en vernieuwing in het wind- surfen. Het was fantastisch daar deel van uit te maken. Het geeft je een doel in het leven, en dat is fijn. We zijn altijd gedreven geweest over het vernieuwen en uitvinden van nieuwe watersportproducten en te zien wat er mogelijk is als je die spullen aan jonge, getalenteerde atleten geeft. Toen het kitesurfen begon leek de vernieuwing van het windsurfen inmiddels op een halt te staan. Omdat kiteboarden nog in de kinderschoenen stond, vermoedde ik dat ik aan deze nieuwe sport mijn designerhart kon ophalen. En nadat we het een keer zelf hadden geprobeerd – ergens in ’98 – wisten we het zeker: we gaan kites maken.’

Ben je eigenlijk formeel opgeleid als designer of ben je er toevallig ingerold? ‘Dat laatste. Ik ontwerp al mijn hele leven, maar ben er nooit officieel voor opgeleid. Klinkt misschien weird, maar de natuur is mijn grootste leermeester. Ik zie mezelf trouwens meer als uitvinder dan designer.’

Slingshot & ontwikkeling 2

Maar jullie eerste kite, de Stealth werd een enorme flop. Wat ging er mis? En wat leerden jullie ervan? ‘Haha, dit slaat mooi terug op je vorige vraag. We huurden een officiële designer in en we leerden vooral dat we het beter zelf hadden kunnen doen en dat we eigenlijk veel meer wisten dan we dachten. Je moet nooit uitbesteden wat je zelf beter kan. Het was een belangrijke levensles. We leerden volle verantwoordelijkheid te nemen voor de eindproducten en onze klanten te garanderen wat we ze beloven. Kan ook niet anders. Kite- materiaal moet top zijn, anders speel je met levens. Een goede klantenservice vinden we net zo belangrijk als het maken van goede producten. Als een van onze kites om een of andere manier een bug of probleem heeft, dan lossen we dat meteen op. No questions asked.’

Over bugs gesproken: hoe is de relatie met je broer? Kan me voorstellen dat het niet altijd makkelijk is een bedrijf met een bloedverwant te delen? ‘Haha, valt mee. Mijn broer en ik hebben inderdaad nogal tegengestelde karakters en hebben heel verschillende skill sets, maar dat is precies wat onze relatie ook werkbaar maakt. Ik reken op zijn sterktes, en hij op de mijne. Hij regelt de zakelijke kant, ik de inhoudelijke kant, het ontwerpen van de spullen. Natuurlijk hebben we sinds onze kindertijd af en toe ruzies en heftige discussies, maar uiteindelijk zien we altijd opnieuw de logica van elkaars meningen en kunnen we daarna zonder wrok weer door een deur. Het is een fijne, constructieve relatie.’

Wat was het moment dat Slingshot succesvol werd? ‘Nou, eigenlijk al vanaf het begin. We hadden geluk om op het juiste moment te beginnen: er waren in 1999 namelijk helemaal geen scholen of lesmethoden. De beste manier om te leren kiten was een trainerkite te nemen. En, jawel, die allereerste trainerkite ontwikkel- den wij. De B2, zoals die kite nog steeds heet, verkoopt nog steeds als een malle. Wat er uniek aan was, is dat we het verscheepten met een normale bar en een duidelijke gebruikshandleiding. De B2 werd een enorm succes en met dat geld konden we vervolgens een volwaardige kite-lijn ontwikkelen en neerzetten. In 2002 ontwikkelden we het One Pump-systeem – een nu alom gebruikt systeem dat wij in 2004 lanceerden. Dat was het moment dat Slingshot van een lokaal tweemanszaakje een groot internationaal bedrijf werd. Inmiddels verkopen we producten in 56 verschillende landen.’

Slingshot & ontwikkeling 3

Op welke producten ben je je het meest trots? ‘Onze kites. We hebben ons niet alleen gefocust op hoe een vlieger werkt, maar ook hoe je er als rider zoveel mogelijk uit kunt halen. En we hebben ondertussen zelf allerlei problemen opgelost door onze materiaalkennis en toegepaste wetenschap. Waar veel merken vooral focussen op hoe een kite vliegt, hebben wij ook gekeken naar wat de rider in een kite nodig heeft. Een oersterke kite die niet kapot gaat. Het waren progressieve riders als Ben Wilson en Jeff Tobias die met ons materiaal de monstergolven in durfden om daarmee in de barrel te gaan. Dan moet je echt op je spul vertrouwen. Of neem Ruben Lenten. Hij was bij mijn weten de eerste die waanzinnige megaloops deed. Ook met een Slingshot-vlieger. Als je je onze advertenties kent zie je niet de kite zelf, maar wat er mogelijk is met die kite. We laten graag serieuze actie zien. Dat laat namelijk direct zien dat het kites zijn die niet uit elkaar vallen als je de grenzen opzoekt.’

Ik kan me die advertentie van Wilson inderdaad herinneren. Een doodenge wipe-out… ‘Ja. Ik wil kites maken die dat soort situaties overleven. Ik ben er ook trots op dat onze kites op de tweedehandsmarkt minder in waarde dalen dan andere kites. Onze gebruikte kites worden door riders over de hele wereld nog vertrouwd en gewaardeerd. Ik zie dat zowel als een compliment als prestatie.’

Hoe ziet een typische dag in jouw leven eruit? ‘Haha, lange dagen, korte jaren. Meestal sta ik om zeven uur op. Dan check ik alle gemailde feedback van onze designers en fabrieken zodat zij ook weer verder kunnen. Dan review ik onze nieuwe designs, tot ongeveer elf, en meestal hop ik daarna onze R&D-keuken in voor wat facetime met mijn R&D-team, of mijn broer. In de middag ga ik meestal het water op om spullen te testen. Rond drie heb ik dan zo’n honger dat ik alles opeet wat ik op mijn weg tegenkom. Daarna geef ik nog wat productwijzigingen door en ga ik voor de tweede testronde. Uiteraard wisselt dit schema per dag ietwat. Soms moeten we lichtweerspul testen en dan test ik later op de dag omdat de wind dan minder is. Als ik thuiskom na het testen is het family time. Totdat mijn kids naar bed gaan, dan stuur ik wat product-updates naar onze fabrieken. Je kunt wel zeggen dat mijn privéleven en werk nogal door elkaar lopen.’

Slingshot & ontwikkeling 4

Klinkt niet verkeerd: je bent in ieder geval veel op water? ‘Oh yeah. Ik denk dat ik zo’n 300 dagen per jaar op een kite- of wakeboard sta. Bijna elke dag dus.’

Iets waar jullie nu helemaal in zitten is het foilkiten. Denk je dat foilen een revolutie gaat ontketenen of blijft het iets voor een paar fanatieke boarders? ‘Dat eerste. Foiling blijft! Het staat in de kinderschoenen en we zien zowel de riders als de materialen een razendsnelle ontwikkeling meemaken. Het is nu al trending. Foiling is net als powerskiën: saai om naar te kijken, waanzinnig gaaf om te doen. De foil heeft momenteel impact op alle watersporten. En – om even onbescheiden te zijn – we zijn goed aan het pionieren met de Hover Glide foil waarbij we verschillende mastlengtes voor onze foils hebben gemaakt. Op onze manier is een foilboard niet zo intimiderend en eng. En onze gratis online cursus (foil-academy.com, red.) helpt kiters wereldwijd veilig op een foilboard.’

Hoe is de feedback op de online cursus? ‘Awesome zou ik zeggen. Mensen vinden het online format prettig. Het bewijs is dat mensen over de hele wereld stap voor stap het foilboard onder de knie leren krijgen. Foilen is echt wel een kunstje waar je de tijd voor moet nemen. En die eerste ervaringen moeten een beginner niet afschrikken. Onze stapsgewijze methode werkt goed.’

Komen de foils er ook voor andere boardsporten? ‘Absoluut, daar zijn we heel druk mee. Binnenkort komen we met foils voor windsurfen, surfen en suppen. Ook hebben we een wakefoil voor achter de boot ontwikkeld. Deze ontwikkelingen gaan weer hand in hand met nieuwe online cursussen. Ik vind het gaaf om professionals uit die andere sporten op onze Slingshot-foils te laten varen. Het is fantastisch om te zien wat er allemaal mogelijk is met de foils.’

Je bent zelf ook een fanatiek foilboarder, toch? ‘Ja, en als je een goede kiteboarder bent, zou ik willen zeggen: ontdek het zelf. Het is een magische sensatie die vooralsnog maar een paar mensen in de hele wereld kennen. En jij kan een van de lucky few worden. Je zult opnieuw verliefd worden.’

Wat zijn in jouw ogen andere relevante ontwikkelingen als het gaat om kitesurf-materiaal? ‘Hele goede vraag. Eentje die we kunnen beantwoorden met jaren van wetenschappelijke observatie en testen. Het is een beetje een controversieel antwoord, maar als je het echt wilt weten: don’t believe the hype. Veel nieuw kitesurf-materiaal wordt momenteel onterecht gehypet. Uhm, hoe zal ik het zeggen? Je kunt geen geweldige kite bouwen met slechte materialen. Einde verhaal. Er is momenteel echter veel middelmatige troep op de markt dat wordt verkocht als fantastisch. Om het specifiek te maken: als het doek niet gemaakt is van Teijin dan is de kwaliteit van je kite gecompromitteerd. Maar ook niet alle Teijin-doeken zijn gelijk. Het oorspronkelijke D1-Teijin is nog steeds ongeslagen. Tegenwoordig zijn er echter D2, en D4, en deze materialen zien er op het eerste gezicht goed uit, maar onze tests laten significante issues laten als het gaat om de levensduur. Als je eenmaal de tekenen herkent van vermoeid en beschadigd kitedoek, dan wordt het overduidelijk welke materialen inferieur zijn. Ik herken het meteen als ik een rondje doe langs opgepompte kites op het strand. Daarom is het belangrijk dat je weet van welk materiaal jouw kite is gemaakt. En ga er dus niet vanuit dat ze allemaal van hetzelfde materiaal zijn gebouwd, want dat zijn ze niet.’

Slingshot & ontwikkeling 5

Jullie gebruiken dus het oorspronkelijke D1? Al zeg ik het zelf: wij gebruiken het beste materiaal in de wereld. Teijin-D1 voor het doek en D2 voor een strakke trailing edge – beide gemaakt in Japan. Ook gebruiken we Dimension Polyant uit Duitsland en Bayer Material Science uit Amerika voor de tubes.’

Ik zou graag horen wat je van enkele recente uitvindingen vindt, zoals de North Clickbar, Naish Quadtex en de Cabrinha Fireball? Je kunt jezelf heel gemakkelijk afvragen of iets een innovatie of vooral een nieuwigheid is? Die twee zijn niet hetzelfde. Innovaties lossen problemen op en veranderen de sport, nieu- wigheden zijn uiteindelijk niet veel meer dan manipulatieve marketinggimmicks die worden gebruikt om meer spul te verkopen. Als ik heel eerlijk ben vind ik niet dat de dingen die jij noemt een probleem hebben opgelost. Sterker nog: volgens mij zijn er ook nieuwe problemen gecreëerd. Er zijn namelijk bepaalde niet direct zichtbare trade offs als het gaat om duurzaamheid, onderhoud, veiligheid en vaarstijl. Een andere manier om te kijken of iets echt een revolutionaire doorbraak is, is te kijken hoe de fabrieken in China erop reageren. Die din- gen die je noemt hebben geen enkele buzz in die fabrieken gecreëerd. En het is niet voor niks als andere merken er niet ook mee aan de haal gaan. Dat gezegd hebbende: het is beter om iets nieuws te proberen dan niet. Het is goed om nieuwe ideeën uit te testen.’

Heb jijzelf wel grote veranderingen op de agenda staan? ‘Mmm, ik denk dat de huidige kites behoorlijk stabiel zijn als het gaat om overall design. En datzelfde geldt ook voor de foil kites. Ik zie wel ruimte voor het ontwikkelen van een hybride kite, maar het is te vroeg om daar specifiek over te zijn. Het is eigenlijk altijd lastig om specifiek te zijn over de toekomst. We zijn in ieder geval wel fanatiek bezig met het beter onderwijzen van onze kopers. Ik ben geen fan van zomaar iets nieuws maken om een nieuw marketingverhaal te creëren. Aan dat soort hypes willen we niet meedoen. Onze klanten zouden juist beter moeten weten waarom wij vasthouden aan bepaalde materiaalkeuzen. Kitemateriaal is duur en door onze klanten eerlijk te instrueren kunnen ze meer uit hun spul halen. De focus op vooruitgang moet gaan over échte vooruitgang, niet over schijnvooruitgang.’

Hoe meet je échte vooruitgang? ‘Ons werk valt of staat met de kwaliteit van onze tests. Progressie in design, veiligheid, nieuwe uitvindingen: je weet pas of het echt werkt als je een solide testmethode hebt. Wij hebben fulltime testers die bijna niets anders doen. Niet voor niets is iedereen op onze R&D-afdeling een goede kiter. En dan hebben we onze pro riders voor de tweede ronde. Beide zijn van groot belang. En dan hebben we langetermijn-tests die moeten bepalen hoe lang het product meegaat. Die tests gaan over jaren, zowel op het water als op de kant.’

Slingshot & ontwikkeling 6

Met welke testriders werk je graag? ‘Testers en pro riders hebben elk een andere rol. Gesprekken met mijn directe tester John Perry zijn heel anders dan die met pro’s als Youri Zoon, Sam Light of Karolina Winkowska. Maar goed, ze zijn allemaal belangrijk. Zij spelen het instrument, ik dirigeer het orkest. En ik ben heel blij dat we momenteel zulke goede muzikanten hebben, haha.’

Welke andere collega’s inspireren je? ‘Pff, heel wat mensen. Mike Olson van Lib Tech Snowboards en ik lijken op elkaar en hij is bovendien een kitefreak dus ik praat graag met hem. Don Montague, een echte pionier, doet nog steeds interessante dingen die ik volg. Er zijn er een stuk meer dan ik nu zou kan noemen.’

Tot slot: wat zijn je gedachten over kiten als Olmpische sport? ‘Ook niet mijn kopje thee. Ik vind kiten te veelzijdig om het in een eenzijdige Olympische vorm te gieten. Willen we kiten echt op zo’n eendimensionale manier aan de wereld laten zien. Niche-sporten die Olympisch zijn gegaan zijn daarna nooit beter af geweest. Althans dat is mijn mening. Ik denk dat de huidige kiters de beste vertegenwoordigers van de sport zijn. Mensen die lol maken en grenzen verkennen. Dat gezegd hebbende: ik steun iedereen die een Olympische carrière probeert na te streven. Het is alleen nooit mijn doel geweest om per se wereldkampioenen met onze spullen te laten varen. Wat wij vooral belangrijk vinden is het beste spul te bouwen voor kiters die dromen hebben en die het kiten naar een nieuw niveau willen tillen. We willen spullen maken voor pioniers zoals wijzelf.’ 

Dit artikel is afkomstig uit de Access #1 van 2017. Dit nummer kunt u hier bestellen. Wil je niks meer missen op het gebied van Kitesurfen word dan abonnee