Ydwer van der Heide begon zijn fotografiecarrière met een tweedehands analoge camera die hij van zijn ouders meekreeg toen hij ging stage lopen in Zuid-Afrika bij een Outdoor bedrijf. In het afgelopen jaar haalde hij met zijn fotografie de covers van nationale en internationale magazines. Naast fotograferen is Ydwer een gedreven vormgever die de boodschap altijd weer origineel en stijlvol weet te verpakken. Hij werd geboren in Sneek in 1978 en studeerde later in Leeuwarden af in de Audio Visuele Vormgeving. Na zijn reisstages in Zuid-Afrika en Australië besloot hij zich ook samen met zijn vriendin in Leeuwarden te vestigen. Voor Access gingen we in gesprek met deze fotograaf.

Tekst: Stefan van der Kamp
Beeld: Ydwer van der Heide

Sinds wanneer kiteboard je?

In 2003 ben ik met kiteboarden begonnen. Ik kreeg toen een privé lesje van Frederik Feenstra. Op een of andere manier pakte ik het snel op en hebben we samen een heerlijke avondsessie met zonsondergang gehad. Vlak voordat ik naar Zuid-Afrika ging kocht ik een tweedehands 16.5 m2 Gaastra GXR. Deze bleek achteraf veel te groot te zijn. Ik heb toen een paar keer gekiteboard en leerde ondertussen ook steeds beter golfsurfen. Eigenlijk vond ik dit ook veel leuker.

Wanneer ben je begonnen met fotografie?

Wat doe je naast fotograferen? Fotografie is van jongs af aan iets wat steeds in mijn leven terug kwam. Ik begon met een analoge camera van mijn vader en nam een tweedehands camera, die ik van mijn ouders kreeg, mee naar Zuid-Afrika om tijdens mijn reis foto’s te kunnen maken. Helaas werd ik in het begin van mijn verblijf beroofd en moest ik het doen met een kleine 35mm-compactcamera. Ongeveer vier jaar geleden verdiende ik genoeg geld en kocht ik mijn eerste eigen digitale camera om verder mee te experimenteren.

Naast dat ik fotografeer werk ik als freelance creatief professional. Denk aan werkzaamheden als websites, brochures en vele andere dingen waar een creatief brein voor nodig is. Fotografie is daar een leuke aanvulling op en op deze manier kan ik mijn rekeningen blijven betalen. En toch ook nog zo veel mogelijk fotograferen.

Wanneer ging je over op het fotograferen van het kiteboarden?

Voordat ik een eigen camera kocht leende ik af en toe een exemplaar van mijn baas. Hij had een spiegelreflex en  ik kon er een beetje mee spelen. Ik stond toen voor het eerst tijdens de Nederlandse Kampioenschappen in 2005 langs de kant om te fotograferen. Voor zover ik mij kan herinneren is dit zo’n beetje de eerste keer dat ik kiteboarden vastlegde op de gevoelige digitale plaat.

In Brazilië heb ik voornamelijk met rijders, waaronder Jelle Hak die ik kende uit Nederland, afgesproken om fotoshoots te doen. Ik wilde afstappen van de lucky shots en echt iets in scène proberen te zetten.

Wat is jouw ideale plek om het kiteboarden te fotograferen?

Nederland is een goede plek om te oefenen. Vaak zijn de lichtomstandigheden zo dat je snel moet anticiperen. Een klein wolkje kan grote gevolgen hebben op je camera-instellingen. Je leert op deze manier je camera goed kennen en snel op situaties in te spelen. Kom je dan een keer in een omgeving waar alle factoren constant blijven, dan is het ineens een stuk makkelijker. Je hoeft niet op alle omgevingsfactoren te letten en hebt tijd over. Deze tijd kun je vervolgens gebruiken om na te denken over verschillende standpunten of een andere samenstelling van sluitertijd en diafragma.

De prijzen die betaald worden voor kiteboardfoto’s zijn niet bepaald marktconform. Hoe kom je dan toch rond?

Het blijft altijd een lastig punt. Het zijn inderdaad niet de hoogste bedragen, maar het wordt steeds beter. Een ding is zeker, de kwaliteit die je levert moet hoog zijn. Zorg ervoor dat je prijs redelijk is, dan kom je vaak een heel eind. Omdat ik naast fotograaf ook grafisch vormgever ben kan ik rondkomen met wat ik doe. Ik merk wel dat het aandeel fotografie steeds groter wordt.

Wat fotografeer je nog meer?

Naast het fotograferen van het kiteboarden fotografeer ik van alles voor andere opdrachten. Dit verschilt van product- tot portret- en groepsfoto’s. Vooral portretfotografie is iets wat me erg trekt. Ik ben nu op een punt gekomen waarbij ik naast het verder experimenteren met actie ook meer met portretten wil doen en misschien ook wel eens de studio in wil duiken. Het fotograferen van het kiteboarden wil ik graag naar een hoger level tillen. Zo wil ik bijvoorbeeld kijken wat de mogelijkheden zijn om een actie neer te zetten zoals in een studio, met studiolichten en al. Hier komt iets meer bij kijken, het materiaal moet uitgebreid worden en je moet een foto meer regisseren. Iets wat ik nu ook al vaak doe, maar dit kan meer en beter.

“Ook mensen fotograferen vind ik erg leuk… Zo ben ik tijdens mijn trip op een windloze dag een rondje door Cumbuco gaan lopen en kwam daar de meest interessant portretten tegen.”

Wat voor materiaal gebruik je?

Ik ben destijds begonnen met apparatuur van Canon. Daar zit ik voor de rest van mijn leven aan vast tenzij ik alles verkoop. Maar voorlopig is dat niet het geval, want het werkt prima. Mijn kit is heel divers, van fish-eye tot telelens. Ik stop mijn body altijd zonder lens in de tas zodat ik genoodzaakt ben op de locatie een lens te kiezen. Je leert zo beter naar de situatie kijken en pakt niet zo snel de lens die toch al op de camera zit.

Wanneer kies je een foto uit? Waar let je op?

Het belangrijkste vind ik dat de foto scherp is. Tenzij het met opzet is, bijvoorbeeld bewegingsonscherpte. Als dat niet het geval is belandt hij direct in de prullenbak. Daarnaast vind ik de houding van de rijder erg belangrijk, het gaat daarbij vaak om het juiste moment. Omdat ik alles in RAW (digitale negatief) schiet kan ik achteraf kleine correcties op de witbalans en belichting doen. Het mooiste is natuurlijk dat je hier zo weinig mogelijk aan hoeft te doen. Sommige mensen vinden dit ‘not done’, ik zie niet in waarom dit niet zou mogen. Vroeger werd het in de doka gedaan dus waarom zouden we het nu niet digitaal mogen doen. Ik vind het iets wat er bij hoort, als je maar weet wat je doet en niet zomaar aan een schuifje trekt of op een knopje drukt.

Als je twee lenzen en één body mocht kiezen?

Canon 5D MKII (iets wat hopelijk binnenkort in mijn tas zit), 16-35 mm 2.8 L groothoek en 70-200 mm 2.8 L telelens. Je kunt vaak een heleboel bereiken door je eigen positie te veranderen. Doe een paar stappen naar voren of naar achteren. Ga eens door je knieën of pak eens een trap. Je zult versteld staan van de verschillende resultaten en hoeveel invloed dat heeft op het beeld.

’s Ochtends, midden op de dag, of ‘s avonds fotograferen?

‘s Ochtends en ‘s avonds zijn de beste moment om te fotograferen. De zon staat dan laag en je krijg mooi strijklicht, zoals we dat in de fotografie noemen. Door dit strijklicht krijg je meer detail in je objecten en het licht is warmer van kleur. In de middag worden je afbeeldingen veel platter, zit je vaak met de zon in je beeld en krijg je harde dikke schaduwen in de gezichten van rijders.

Begin dit jaar bracht ik door in Zuid-Afrika waar ik tijdens een fotosessie bij Brandvlei de kans kreeg om meerdere professionele rijders op de foto te zetten. Op het water had ik het niveau nog nooit zo hoog gezien, het varieerde van opkomend Zuid-Afrikaans talent Oswald Smith tot vijfvoudig wereldkampioen Aaron Hadlow.

Hoe plan je een shoot als je niet alleen op het licht, maar ook op de wind moet letten?

Als er wind voorspeld is kijk ik ook gelijk naar de overige voorspellingen. Wordt het bewolkt, zijn er stapelwolkjes et cetera. Afhankelijk van de richting van de wind ten opzichte van de zon ga je plannen vanaf welke richting je het beste kunt schieten. De ene trick is gewoon beter te schieten van downwind en de andere van upwind. Het heeft alles te maken met ervaring die je opbouwt.

Wat zijn de foto’s waar je het meest trots op bent?

Ik ben het meest trots op foto’s die er zo uit komen te zien zoals ik ze gepland had. Dit geeft mij de meeste voldoening. Als ze dan ook nog een cover halen of op een andere manier onder de aandacht komen ben ik helemaal blij. Je zult van mij eerder een foto in een blad gepubliceerd zien dan op internet. Voor mij persoonlijk heeft dit gewoon veel meer waarde en het is iets wat je echt beet kan pakken. Als een foto op internet staat heeft het voor mij minder waarde.

Bas Koole tijdens een fotoshoot afgelopen winter in Brazilie waarvan de foto’s over de hele wereld door Airush en in verschillende media worden gebruikt.

Je werkt veel samen met Nederlands kampioen freestyle Bas Koole? Hoe is die samenwerking zo gekomen?

Bas werd vroeger gesponsord door Gaastra, dat destijds geïmporteerd werd door het bedrijf waar mijn vriendin werkt. Zo kwam ik in contact met Bas en gingen we op een gegeven moment vaak samen kiteboarden. Ondertussen wakkerde mijn interesse in fotografie weer aan en begon ik beide passies met elkaar te combineren. Toen ik Bas tijdens een van zijn trips in Brazilië vertelde dat ik een camera had gekocht begonnen de ideeën te borrelen.

Dit ging allemaal heel geleidelijk en natuurlijk en eigenlijk zijn we gewoon goede vrienden die veel samenwerken. In de afgelopen jaren hebben we ontzettend veel aan elkaar gehad. Bas bracht me in contact met verschillende mensen in de kiteboardindustrie terwijl ik kon groeien in mijn fotografie en steeds betere kwaliteit leverde. Deze foto’s kon Bas vervolgens gebruiken in de media. Tegenwoordig hebben we nog steeds veel aan elkaar omdat we beiden open staan voor nieuwe ideeën, er plezier in hebben en er serieus mee bezig zijn.

Met wie zou je nog graag samen willen werken en waarom?

Stijl is iets wat ik heel belangrijk vind en dit is iets wat Bas zeker heeft, hij doet zijn tricks met een eigen handtekening. In de toekomst maak ik graag foto’s van rijders die in de loop van de jaren een eigen stijl hebben ontwikkeld. Het maakt mij niet uit of het een nationale of internationale rijder is. Behalve dat ik foto’s maak voor magazines, besteed ik sinds vorig jaar ook wat meer tijd aan fotoshoots voor merken. Ik heb inmiddels foto’s gemaakt voor Airush, Prolimit, RRD en Brunotti. Naast het registreren speelt ook het regisseren hier een belangrijke rol. Het merk wil een bepaald gevoel of bepaalde sfeer neerzetten. Aan jou de taak om dit in beeld te vertalen. Ik zit al weer vol met nieuwe ideeën en kijk er naar uit om dit volgend jaar weer te doen.

Vlakwater of golven?

Haha, zelf varen of foto’s maken? Als ik aan de kust ben en golven zie, dan raak ik mijn twintip niet aan. Kiteboarden in de golven is iets wat mij altijd al aangesproken heeft, ik golfsurfte ook eerder dan dat ik  kiteboardde. Op een of andere manier heb ik na een goede golfsurfsessie nog steeds het gevoel dat dit vele malen mooier is dan kiteboarden. Ik weet niet precies wat het is, maar één goede golf tijdens een hele sessie kan je al voldoende bevrediging geven. Zo sterk heb ik dat met kiteboarden niet. Golfrijden met een kite komt aardig in de buurt, maar raakt het net niet. By the way, strapless only!

Wat betreft fotograferen, maakt het me niet uit. Met freestyle op vlak water kan ik me iets makkelijker positioneren ten opzichte van de rijder, helemaal als het ook nog eens om kniediep water gaat. In het fotograferen van rijders in de golven zie ik nog wel een nieuwe uitdaging. Ik heb een geschikte waterbehuizing en ben tijdens mijn trip in Zuid-Afrika afgelopen winter ook een aantal keer in de golven geweest. We zullen zien wat dit allemaal oplevert, er is in ieder geval nog genoeg te leren.